Beveiliging van AI-agents begint niet bij technologie, maar bij controle

Bedrijven zetten AI-agents op grote schaal in, maar de beveiliging blijft achter. Nieuwe securityproducten kunnen helpen, maar bieden geen volledige oplossing. Organisaties moeten vooral hun toegangsbeheer, monitoring en governance op orde brengen.
AI-agents nemen steeds meer taken over binnen organisaties. Ze verzamelen gegevens, sturen applicaties aan en voeren zelfstandig processen uit via API’s. Dat levert efficiencywinst op, maar brengt ook nieuwe beveiligingsrisico’s met zich mee. Veel organisaties hebben onvoldoende zicht op wat hun agents doen en welke bevoegdheden ze hebben.
De markt speelt hierop in met gespecialiseerde beveiligingsoplossingen die ongewenst gedrag moeten herkennen en voorkomen. Toch is het de vraag of één product voldoende bescherming biedt. Volgens SoftwareOne vraagt de beveiliging van AI-agents om een bredere aanpak, waarin technologie wordt gecombineerd met duidelijke afspraken over toegang, toezicht en verantwoordelijkheid.
De urgentie blijkt uit onderzoek van Economist Enterprise uit 2026 onder achthonderd bedrijfsleiders. Maar liefst 98 procent zegt al een verstorend incident met AI-agents te hebben meegemaakt.
Geautoriseerde toegang maakt aanvallen lastig herkenbaar
AI-agents opereren vaak binnen de bedrijfsomgeving, met legitieme accounts, toegangsrechten en verbindingen. Daardoor zijn ongewenste handelingen moeilijk te onderscheiden van normale activiteiten. Een agent met toegang tot bedrijfsdocumenten, e-mail en applicaties kan immers ook gegevens verwerken of acties uitvoeren die niet de bedoeling zijn.
Een voorbeeld is indirect prompt injection. Daarbij verstopt een aanvaller kwaadaardige instructies in informatie die een AI-agent tijdens een reguliere opdracht ophaalt, bijvoorbeeld op een webpagina of in een document. De agent verwerkt die inhoud en kan vervolgens de verborgen instructies uitvoeren, zonder dat de gebruiker daar expliciet om heeft gevraagd.
Een gemanipuleerde agent kan zo vertrouwelijke informatie doorsturen, systemen buiten zijn beoogde werkterrein benaderen of gegevens verwijderen als hij daarvoor de rechten heeft.
Voor securityteams is dat een lastig probleem. De agent gebruikt immers een legitieme identiteit en een toegestane verbinding. De vraag is daarom niet alleen wie toegang heeft, maar ook welke opdrachten een agent uitvoert en of die passen bij zijn taak.
Groeiend aanbod aan beveiligingsproducten
De risico’s hebben een nieuwe markt voor AI-agentbeveiliging in beweging gezet. Leveranciers ontwikkelen oplossingen voor onder meer agentidentiteiten, toegangsbeheer, gedragsmonitoring en beveiliging tijdens de uitvoering.
Volgens marktonderzoeksbureau SNS Insider was de markt voor AI-agentbeveiliging in 2025 wereldwijd 18,72 miljard dollar waard. Het bureau voorspelt dat dit bedrag in 2035 kan oplopen tot 507,56 miljard dollar. Het groeiende aanbod laat zien hoe breed het beveiligingsvraagstuk is. Een tool voor identiteitsbeheer biedt andere bescherming dan software die het gedrag van agents controleert. Geen van beide neemt automatisch de risico’s weg van te ruime toegangsrechten, gebrekkige configuraties of onvoldoende toezicht.
Een afzonderlijke beveiligingstool kan dus nuttig zijn, maar vervangt geen samenhangende beveiligingsstrategie.
Bestaande Microsoft-tools bieden aanknopingspunten
Organisaties die Microsoft 365 gebruiken, beschikken mogelijk al over een groot deel van de benodigde beveiligingsmogelijkheden. Met de juiste configuratie kunnen bestaande oplossingen inzicht geven in de identiteit en activiteiten van AI-agents.
Microsoft Entra biedt inzicht in agentidentiteiten en aanmeldactiviteiten. Microsoft Purview kan interacties met Copilot en agents vastleggen voor controle en onderzoek. Via Microsoft Defender en Advanced Hunting kunnen securityteams onder meer agentactiviteiten, toolaanroepen en interacties met Model Context Protocol-servers (MCP) onderzoeken.
Zo kunnen ze beter reconstrueren welke acties een agent heeft uitgevoerd en welke systemen daarbij betrokken waren. De precieze mogelijkheden hangen af van de gebruikte producten, licenties en configuratie. Monitoring alleen is bovendien niet voldoende: organisaties moeten ook bepalen welke activiteiten zijn toegestaan en wanneer ingrijpen nodig is.
Beveiliging begint bij inzicht en toegangsbeheer
-Een effectieve aanpak begint met een inventarisatie van de agents binnen de organisatie. Welke agents zijn actief, wie is verantwoordelijk en tot welke gegevens en systemen hebben ze toegang? Zonder dat overzicht is het moeilijk om risico’s te beoordelen.
-Vervolgens moeten organisaties de rechten van agents beperken tot wat noodzakelijk is voor hun taak. Een agent die documenten samenvat, hoeft bijvoorbeeld niet automatisch bestanden te kunnen verwijderen of gegevens naar externe systemen te versturen. Ook moeten duidelijke regels vastleggen waarvoor agents wel en niet mogen worden ingezet.
-Daarnaast vraagt beveiliging om structureel beheer gedurende de hele levenscyclus: van ontwerp en ingebruikname tot aanpassing en uitfasering. Regelmatige audits moeten controleren of agents nog de juiste rechten hebben en zich aan de regels houden. Medewerkers die agents ontwikkelen of inzetten, moeten bovendien weten hoe ze beveiligingsrisico’s kunnen beperken.
SoftwareOne vat deze aanpak samen in drie stappen: Know it, Secure it, Govern it. Organisaties moeten eerst inzicht krijgen in hun agents, vervolgens de beveiliging en toegangsrechten op orde brengen en ten slotte het gebruik structureel aansturen en controleren.
Het doel is niet om AI-innovatie af te remmen, maar om die verantwoord mogelijk te maken. Beveiligingsproducten kunnen daarbij ondersteunen, maar vervangen geen beleid, toezicht en verantwoordelijk eigenaarschap. De basis ligt bij de manier waarop organisaties hun data, identiteiten en systemen beheren.
Arnold Verhoeven, Business development executive bij SoftwareOne

